Για να περιοριστούν αυτές οι επιπτώσεις, συντάσσονται μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, με βάση τις οποίες οι αρμόδιες αρχές θέτουν κάποιους όρους- περιορισμούς για την κατασκευή και λειτουργία κάθε τεχνικού έργου. Από τη στιγμή που ο εργολήπτης αποδεχθεί την έγκριση περιβαλλοντικών όρων, το έργο αδειοδοτείται κατασκευάζεται και λειτουργεί.
Εικόνα 1 Αυγερινιώτες στο Πετρογέφυρο τον Αύγουστο του '58. Φωτογραφία από το αρχείο του Πέτρου Βαρσάμη, τραβηγμένη από συγχωριανούς τους που ψάρευαν σε κλάδο του Λασπορέματος, παραπόταμο του Πραμόριτσα.
Ένας συνήθης περιβαλλοντικός όρος που τίθεται για τα φράγματα, είναι ότι πρέπει πάντα να αφήνουν κάποια ποσότητα νερού ελεύθερο, ώστε και τα οφέλη του έργου να απολαμβάνουμε, και το οικοσύστημα να προσαρμόζεται και να μη ρημάζει. Πιο απλά, προσαρμογή του παραποτάμιου οικοσυστήματος σημαίνει ότι άνθρωποι, ψάρια, ζώα, πουλιά και φυτά που ζουν στα κατάντη του ποταμού (μετά το φράγμα), μαθαίνουν να ζουν με λιγότερο νερό, ή αντικαθίστανται ομαλά από άλλες μονάδες και είδη που τα καταφέρνουν καλύτερα στις νέες συνθήκες. Αυτό το ελάχιστο νερό που χρειάζεται το οικοσύστημα για να μην καταρρεύσει, ονομάζεται «ελάχιστη οικολογική παροχή νερού» και ισούται με το 30% της μέσης παροχής των θερινών μηνών σε περιπτώσεις που το κατάντη οικοσύστημα δε θεωρείται ευαίσθητο αλλά σχετικά ανθεκτικό, όπως στην περίπτωση του Πραμόριτσα.
Η εξήγηση που δόθηκε από τον τεχνικό σύμβουλο της Νομαρχίας, που στην προκειμένη περίπτωση είναι η ΔΕΗ ΑΕ, ήταν η εξής : Πρώτον, ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπονταν στην μελέτη του έργου. Δεύτερον ότι με βάση τη διεθνή πρακτική η οικολογική ροή διασφαλίζεται μετά την πλήρωση του ταμιευτήρα ενώ στη φάση της πλήρωσης δεν προβλέπεται, (δηλαδή το ποτάμι τροφοδοτείται μετά το φράγμα μόνο με τα νερά των ρεμμάτων, εάν υπάρχουν και εφόσον βρέξει). Και τρίτον, ότι ακόμη και να το αποφασίζαμε τώρα αυτό, θα προκαλούσε προβλήματα στη σήραγγα του φράγματος, όπου εργάζεται κόσμος, κλπ.
Καταλαβαίνουμε ότι τα πράγματα λόγω των κλιματικών αλλαγών και της παρατεταμένης ξηρασίας είναι δύσκολα για όλους μας και, φυσικά, για τον Πραμόριτσα. Ο ταμιευτήρας γεμίζει με ρυθμό χελώνας ή είναι και τελείως στάσιμος. Τα ρέμματα, από τα οποία περιμένουμε να τονωθεί το ποτάμι μετά το φράγμα έχουν ξεραθεί και δεν μπορούν να κρατήσουν ζωντανό τον ποταμό, όπως προέβλεπαν οι μελέτες.
Τι πρέπει να γίνει όμως ; Για να γεμίσουμε τον ταμιευτήρια μια ώρα αρχύτερα και να κερδίσουμε ένα-δύο μήνες θα αφήσουμε να στεγνώσει ένας υδρολογικός σχηματισμός (με τα παρόχθια οικοσυστήματα του) χιλιάδων ετών ; Είναι αειφορική λύση αυτή ; Ως πότε θα πιπιλίζουμε την αειφορία σαν σύνθημα και θα την τσαλαπατούμε στην πράξη ;
Και πως είναι δυνατόν, να βάζουμε την οικολογική ροή σαν βασικό περιβαλλοντικό όρο στη φάση της κατασκευής κι όταν έλθει η ώρα να εφαρμόσουμε αυτόν τον όρο να λέμε ότι είναι τεχνικά αδύνατος ;
Δεν μπορούμε έστω και την ύστατη στιγμή να βρούμε μια πρόχειρη λύση ; Πόσο δύσκολο είναι να εγκαταστήσουμε μια αντλία παροχής λίγων κυβικών μέτρων / ώρα κι ένα πρόχειρο επιφανειακό δίκτυο σωλήνων ώστε το νερό να παροχετεύεται μετά τη γέφυρα; Ο Πραμόριτσας δεν είναι κάποιο τεράστιο ποτάμι ώστε να χρειάζεται πολύ νερό. Ακόμη και 3-4 τρακτέρ με τους συνήθεις σωλήνες άρδευσης θα μπορούσαν να κάνουν τη δουλειά.
Δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι απουσιάζουν οι τεχνικές λύσεις. Εκείνο που απουσιάζει είναι η περιβαλλοντική κουλτούρα στο μεγαλύτερο μέρος του κυκλώματος που ασχολειται με την κατασκευή και την επίβλεψη των έργων.
Κοζάνη, 10 Οκτωβρίου 2007
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΟΖΑΝΗΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου